News USA
Mecenas Leszek Lis o korzystnych zmianach w polskim prawie emerytalnym. Czy dostaniemy więcej pieniędzy?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przegrał w sądzie sprawę o dowolności wyboru sposobu wyliczenia polskiej emerytury. Zanim jednak będziemy mogli składać wnioski o ponowne jej przeliczenie, wyrok w tej sprawie musi się uprawomocnić. Najpierw z nowymi przepisami muszą zapoznać się pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, później muszą je poznać urzędnicy amerykańskiego biura Social Security (odpowiednika ZUS w Polsce).
Gościem Radia Deon Chicago był mecenas Leszek Lis, specjalista w prawie emerytalnym. Na antenie wyjaśnia on, że gdyby doszło do uprawomocnienia wyroku sądu , osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku (i kobiety, które urodziły się do 1952 roku włącznie) mogą wyliczać emeryturę na podstawie czasu pracy w Polsce i w Stanach Zjednoczonych
„Te osoby, które urodziły się w tym okresie, jeśli mają emeryturę pełną, czyli obliczoną na podstawie okresu pracy w Polsce, mogą składać wnioski o wyliczenie emerytury w drugiej wersji. Do jej obliczenia bierze się pod uwagę zatrudnienie i w Stanach Zjednoczonych i w Polsce”.
Mecenas Leszek Lis tłumaczy, ze po reformie w prawie emerytalnym, czyli po pierwszym stycznia 1999 roku, podobna sytuacja ma miejsce w Polsce
„Od czasów reformy emerytalnej w Polsce czyli od 1 stycznia 1999 roku w podobny sposób odbywa się to w Polsce. Kapitał początkowy to kwota zgromadzona na naszym rachunku w ZUS. Dotyczy to właśnie osób urodzonych po 1949 roku, ponieważ te osoby podlegają innym regułom. Otrzymanie ich emerytury nie zależy od określonego okresu pracy. Wystarczy osiągnięcie wieku emerytalnego i przepracowanie jednego roku w Polsce”.
Na antenie mecenas Leszek Lis tłumaczy także jak, mieszkając w Stanach Zjednoczonych, otrzymać zasiłek pogrzebowy z Polski po śmierci bliskiej osoby
„Pierwsza zasada jest taka. Osoba zmarła pracowała w Polsce i w Stanach Zjednoczonych oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu i płaciła składki na Social Security, a wcześniej w Polsce miała potrącone składki na ZUS. Po śmierci osoba, która poniosła koszty pochówku, może domagać się zasiłku pogrzebowego. Druga sytuacja jest taka, że to my pracowaliśmy w Polsce , byliśmy tam ubezpieczeni, a potem pracowaliśmy w Stanach Zjednoczonych i odprowadzaliśmy składki na Social Security. Gdy umiera osoba z naszej najbliższej rodziny, możemy także domagać się zasiłku pogrzebowego”.
Leszek Lis jest gościem Radia Deon w każdy trzeci piątek miesiąca. Po więcej informacji prosimy dzwonić do kancelarii Leszka Lisa pod numer telefonu 773 725 7787.
Marta Kędzior
redakcja@radiodeon.com
Źródło: inf. własna
Foto: Rafał Muskała
News USA
ICE aresztowało 261 beneficjentów programu DACA w ciągu 10 miesięcy
Federalne służby imigracyjne zatrzymały 261 beneficjentów programu Deferred Action for Childhood Arrivals w ciągu pierwszych dziesięciu miesięcy drugiej administracji Donalda Trumpa. Dane te pochodzą z oficjalnych statystyk rządowych przekazanych Kongresowi i obejmują okres od początku roku do listopada 2025 roku.
Większość zatrzymanych z historią kryminalną
Z przedstawionych informacji wynika, że zdecydowana większość zatrzymanych beneficjentów DACA posiadała historię kryminalną wykraczającą poza naruszenia przepisów imigracyjnych. Według Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego DHS dotyczyło to 241 osób, co stanowi 92 procent wszystkich przypadków objętych raportem.
W tym samym czasie 86 beneficjentów programu zostało deportowanych.
Program DACA i jego założenia
Program Deferred Action for Childhood Arrivals został wprowadzony w okresie administracji Baracka Obamy. Obejmuje osoby, które przybyły do Stanów Zjednoczonych jako dzieci, nie posiadając uregulowanego statusu imigracyjnego lub przekraczając dozwolony czas pobytu.
Uczestnicy programu otrzymują czasowe pozwolenia na pracę oraz ochronę przed deportacją, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów, w tym przejścia kontroli przeszłości oraz braku poważnych wyroków karnych.
Reakcja senatorów Partii Demokratycznej
Demokratyczni senatorowie wyrazili zaniepokojenie skalą zatrzymań. Podkreślili potencjalne konsekwencje społeczne, wskazując na wpływ działań egzekucyjnych na rodziny i lokalne społeczności. Zakwestionowali również sposób prezentacji danych dotyczących historii kryminalnych, domagając się bardziej szczegółowych informacji.
Pomimo wzrostu liczby zatrzymań, przypadki te stanowią niewielki odsetek ogólnej liczby uczestników programu. W połowie 2025 roku aktywny status DACA posiadało około 516 tysięcy osób.
Niepewna przyszłość programu
Program DACA pozostaje przedmiotem sporów prawnych. W ostatnich latach federalne sądy kwestionowały legalność polityki, jednocześnie dopuszczając możliwość odnawiania ochrony dla obecnych beneficjentów.
Stany kierowane przez Republikanów kontynuują działania prawne zmierzające do stopniowego wygaszenia programu. Termin oraz zakres ewentualnych decyzji sądowych pozostają niejasne.

Departament Bezpieczeństwa Krajowego DHS przypomina, że program DACA nie stanowi trwałego prawa do pobytu. Status ten może zostać cofnięty w przypadku naruszenia warunków programu.
Szerszy kontekst działań ICE
Statystyki dotyczące beneficjentów DACA kontrastują z danymi odnoszącymi się do ogólnej liczby zatrzymań prowadzonych przez ICE. W pierwszym roku drugiej administracji zatrzymano blisko 400 tysięcy imigrantów podejrzewanych o nieuregulowany status pobytowy.
Wśród wszystkich zatrzymanych odsetek osób z poważnymi, przemocowymi wyrokami karnymi pozostaje znacząco niższy niż w przypadku beneficjentów DACA objętych raportem.
Źródło: cbs
Foto: Pax Ahimsa Gethen, ICE
News USA
Nowe konta emerytalne w planach prezydenta – Czy rozwiążą problem?
Podczas wtorkowego Orędzia o stanie państwa Prezydent Donald Trump zapowiedział inicjatywę, która ma – jak podkreślił – zlikwidować rażącą nierówność w amerykańskim systemie oszczędzania na emeryturę. Propozycja zakłada utworzenie nowych kont dla około 56 milionów Amerykanów, którzy nie mają dostępu do pracowniczych programów emerytalnych.
Według przedstawionych danych, znaczna część pracujących obywateli wciąż pozostaje poza systemem umożliwiającym regularne odkładanie środków z udziałem pracodawcy. Brak programów takich jak 401(k) oznacza nie tylko mniejsze oszczędności, ale również brak dopłat, które dla wielu pracowników stanowią kluczową zachętę do budowania zabezpieczenia finansowego na przyszłość.
Model oparty na rozwiązaniach federalnych
Zapowiadane konta mają być wzorowane na Thrift Savings Plan, czyli programie oferowanym pracownikom federalnym. W nowym systemie rząd miałby zapewniać dopłatę w wysokości do 1000 dolarów rocznie. Mechanizm ten ma stworzyć realną motywację dla osób, które dotąd nie miały możliwości korzystania z podobnych narzędzi.
Dziedzictwo wcześniejszych reform
Plan administracji wpisuje się w ciąg zmian legislacyjnych dotyczących zabezpieczenia emerytalnego. Punktem odniesienia jest ustawa Secure Act 2.0, podpisana w 2022 roku. Dokument ten przewiduje uruchomienie programu Savers Match, który od 2027 roku ma zapewniać dopłaty dla pracowników o niskich i umiarkowanych dochodach. Nowa propozycja ma rozszerzyć zakres tych rozwiązań.
Konta przypisane do pracownika
Jednym z kluczowych założeń programu ma być mobilność kont. Oznacza to, że rachunki byłyby przypisane do pracownika, a nie do konkretnego pracodawcy. Takie rozwiązanie ma umożliwić zachowanie ciągłości oszczędzania niezależnie od zmian miejsca zatrudnienia. Dodatkowo przewidziano możliwość wpłat ze strony prywatnych darczyńców.
Skala wyzwań finansowych
Dane pokazują, że problem niedostatecznych oszczędności emerytalnych ma charakter masowy. Przeciętny amerykański pracownik posiada mniej niż 1000 dolarów odłożonych na przyszłość. Nawet wśród osób objętych programami pracowniczymi mediany zgromadzonych środków pozostają dalekie od kwot, które sami Amerykanie uznają za niezbędne do spokojnej emerytury.
Reakcje ekspertów
Propozycja spotkała się z mieszanym odbiorem środowisk ekonomicznych. Część specjalistów wskazuje, że inicjatywa może pomóc w zmniejszeniu luki emerytalnej i zwiększyć udział osób o niższych dochodach w systemie oszczędzania. Podkreślają oni, że problem braku zabezpieczenia finansowego staje się coraz bardziej odczuwalny wraz ze starzeniem się społeczeństwa.

Inni eksperci zwracają jednak uwagę na potencjalne bariery. Wskazują, że nie wszyscy pracownicy zdecydują się na otwarcie kont, szczególnie w sytuacji rosnącego zadłużenia gospodarstw domowych i napiętych budżetów. Pojawiają się również pytania dotyczące źródeł finansowania programu oraz jego długofalowej efektywności.
Debata o przyszłości systemu
Zapowiedź nowych kont emerytalnych ponownie otworzyła dyskusję o kondycji amerykańskiego systemu zabezpieczenia finansowego. W centrum debaty pozostaje pytanie, czy kolejne programy dopłat i ulg podatkowych wystarczą, by rozwiązać problem, który od lat narasta i dotyka milionów pracujących obywateli.
Źródło: cbs
Foto: The White House, istock/EllenaZ/
News USA
Kalifornia: Pardon dla skazanego za przestępstwa z użyciem broni
Gubernator Kalifornii, Gavin Newsom, wydał w grudniu 2025 roku ułaskawienie (pardon gubernatorski) dla Somboon Phaymany’ego, imigranta pochodzącego z Kambodży, który w 1997 roku został skazany za liczne poważne przestępstwa, w tym usiłowanie zabójstwa oraz przestępstwa związane z użyciem broni palnej.
Skazania Phaymany’ego skutkowały wcześniej wieloletnim wyrokiem pozbawienia wolności oraz cofnięciem jego zielonej karty, po czym federalny sędzia imigracyjny wydał wobec niego ostateczny nakaz deportacji.
Ułaskawienie przywraca mu prawa obywatelskie na poziomie stanowym oraz usuwa – dla celów prawa stanu Kalifornia – kwalifikujące wyroki karne, co umożliwia Phaymany’emu ponowne otwarcie jego postępowania imigracyjnego.
Kiedy Phaymany był sądzony w 1997 roku w hrabstwie San Diego, ława przysięgłych uznała go winnym licznych poważnych przestępstw (felonies) wynikających z jego udziału w gangowym ostrzale z przejeżdżającego samochodu (drive-by shooting).
Skazania obejmowały m.in.:
- usiłowanie zabójstwa z premedytacją przy użyciu broni palnej
- napaść z użyciem broni półautomatycznej
- napaść z użyciem broni palnej
- spisek związany z napaściami z użyciem broni palnej
Sąd w Kalifornii skazał Phaymany’ego na karę od 14 lat do dożywotniego pozbawienia wolności za te łączne skazania.

Somboon-Phaymany
Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego Stanów Zjednoczonych (DHS) ostro skrytykował ułaskawienie, twierdząc, że podważa ono egzekwowanie prawa imigracyjnego poprzez umożliwienie osobie z historią poważnych przestępstw z użyciem przemocy pozostania w USA oraz ponownego otwarcia postępowania imigracyjnego zamiast deportacji.
Urzędnicy federalni, w tym kierownictwo DHS, określili tę decyzję jako niebezpieczną i sprzeczną z priorytetami bezpieczeństwa publicznego, wskazując na szersze napięcia między polityką „sanctuary” stanu Kalifornia a federalnym egzekwowaniem prawa imigracyjnego.
[Źródło: Office of the Governor of California – Attested Pardon Certificate]
Autorka: Mecenas Magdalena Grobelski
Petycje imigracyjne i konsultacje dostępne online
info@magdalenagrobelski.com
Foto: DHS, YouTube
-
News Chicago4 tygodnie temuPolski CUD na autostradzie I-294. W nocy kierowca z Michigan wjechał pod prąd
-
News USA4 tygodnie temuNowe nagranie: Wcześniejsza konfrontacja Alexa Prettiego z agentami federalnymi
-
News Chicago2 tygodnie temuRodzina i przyjaciele pożegnali Austina Stanka podczas ogłoszenia wyroku dla kobiety, która go potrąciła
-
News Chicago4 tygodnie temuIllinois na froncie prawnym przeciwko administracji Trumpa: Ponad 50 pozwów
-
News Chicago3 tygodnie temuJohnson: Policja Chicago będzie kontrolować działania służb federalnych
-
Kościół2 tygodnie temuZamknięto etap diecezjalny procesu kanonizacyjnego siostry Mary Thei Bowman
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW2 tygodnie temu50 lat Naszej Unii: Świętujemy wielki sukces polonijnej instytucji
-
News USA3 tygodnie temuPrezydent Donald Trump o wierze, modlitwie i „ponownym oddaniu Ameryki Bogu”










